Bài hát “Anh xẩm” là lời tự sự của nhà xẩm. Người hát tự kể về cuộc đời mình – vốn không công danh, không tiền bạc, từng trải cảnh vách nát nhà siêu, vợ con đói rét, nhưng vẫn giữ niềm vui với nghề hát xẩm. Tuy nghèo, nhưng anh không bi lụy, ngược lại còn phong lưu, từng yêu đương, từng đắm say, dù không hẳn là “đào hoa”.
Từ ngày theo nghiệp hát dân gian, anh dứt bỏ chuyện tình ái, chuyên tâm gắn bó với chiếu xẩm. Anh chấp nhận cuộc sống đưa đẩy, sống theo kiểu “nhắm mắt đưa chân”, coi mỗi chiếu xẩm là một mùa xuân – một cách nói hài hước, thể hiện tinh thần thích nghi với nghịch cảnh.
Anh xưa chẳng biết nơi nào
Giời xô đất đẩy sinh vào nhân gian
Thẹn tình ngơ mắt giang san
Công danh chẳng có xẩm xoan cho hào.
Bấy lâu nghe tiếng má đào
Dẫu rằng chẳng thấy cô nào cũng vui
Nói ra chúng chị em cười
Anh đây nào phải con người thong manh.
Yêu nhau chẳng liếc cũng tình
Phong lưu đã trải đắng cay mọi mùi
Đã từng vách nát nhà siêu
Vợ con đói rét trễ ngồi sao yên.
Trong lưng chẳng sẵn đồng tiền
Đôi ba câu hảo kiếm tiền xẩm xoan
Từ ngày đàn hát dân gian
Mắt xanh chẳng để hồng nhan ai vào.
Ăn chơi anh nghĩ thế nào
Gầm trời một chiếu lúc nào cũng xuân
Ở đời nhắm mắt đưa chân
Người ta giăng sáng anh chẳng thấy bóng em đen.
Hội chùa những lúc đua chen
Mau chân thời tới phương hèn thời sang
Gái trai dù trẻ hay già
Lên non xuống dốc hễ mà giúp nhau.
Lòng giời có phụ ai đâu
Sở nguyện như ý sở cầu tòng tâm
Ai ơi có phúc có phần.
Nếu bạn là người yêu văn hóa dân gian đặc biệt là nghệ thuật hát Xẩm, hãy Liên hệ để tham gia CLB Nghệ thuật hát Xẩm Hà Nội hoặc tham gia nhóm cộng đồng của chúng tôi.