XẨM HÀ NỘI XƯA

Hát Xẩm là một loại hình nghệ thuật diễn xướng dân gian độc đáo, ra đời đã hơn 700 năm. Bên cạnh giá trị nghệ thuật, hát Xẩm còn là loại hình âm nhạc dân gian mang đậm tính nhân văn, thẩm mỹ và giáo dục về đạo đức, lối sống của mọi tầng lớp trong xã hội.

Hà Nội, thành phố của di sản văn hóa, từ lâu đã trở thành nơi lưu giữ và phát triển nhiều loại hình diễn xướng dân gian đặc sắc, trong đó có hát Xẩm.

Từ một loại hình âm nhạc truyền thống độc đáo bị thất truyền, nhờ đam mê và sự cố gắng không mệt mỏi của những người tâm huyết, xẩm Hà Nội đã và đang sống lại và có sức lan tỏa mạnh mẽ trong đời sống tinh thần người dân Hà Nội.

Không dừng lại ở đó, những người yêu xẩm Hà Nội còn đưa loại hình âm nhạc này "sống" gần hơn với nhân dân Thủ đô nói riêng và cả nước nói chung bằng việc tạo ra những không gian, "đất diễn" mới cho Xẩm. Đưa Xẩm trở thành loại hình âm nhạc đường phố góp phần tạo nên nét đặc sắc riêng văn hóa phố phường của Thăng Long – Hà Nội.

NHỮNG LÀN ĐIỆU ĐẶC TRƯNG

XẨM CHỢ - Xuất hiện ở Hà Nội vào đầu thế kỷ XX khi lần đâu tiên xuất hiệt tại chợ Đồng Xuân bởi nhóm người khiếm thị hát rong. Chợ Đồng Xuân do người Pháp xây dựng năm 1889, khánh thành vào năm 1890, sau đó được xây kiên cố vào đầu thế kỷ XX. Chợ Đồng Xuân là chợ bán buôn lớn nhất Bắc kỳ hồi đó, hằng ngày lượng người đổ về Đồng Xuân rất đông - đây là điều kiện “sân khấu” lý tưởng cho Xẩm chợ ra đời, phát triển.

XẨM TÀU ĐIỆN - Một dòng Xẩm đặc biệt mà chỉ Hà Nội mới có. Xẩm tàu điện xuất hiện và phát triển như một hình thức Xẩm thích nghi với đô thị hóa. Các nghệ sĩ Xẩm bắt đầu biểu diễn trong các toa tàu điện để kiếm sống, mang nghệ thuật truyền thống này đến gần hơn với người dân đô thị. Với sân khấu chính là các toa tàu nên khi biểu diễn Xẩm, các nghệ nhân đã rất khéo léo “nương” theo hoàn cảnh, chọn nhạc cụ gọn nhẹ và điều chỉnh âm lượng, cường độ của giọng hát, tiếng đàn sao cho phù hợp, giúp hành khách thư giãn.

XẨM NHÀ TRÒ - Xẩm nhà trò là một dòng Xẩm độc đáo, phát triển trong các không gian biểu diễn sang trọng và tư gia ở Hà Nội, phá vỡ quy tắc truyền thống về không gian diễn xướng dân gian. Dòng Xẩm này, xuất hiện vào đầu thế kỷ 20, thời điểm đời sống đô thị phát triển và hệ thống ca quán nở rộ. Xẩm nhà trò phản ánh nhu cầu thưởng thức văn hóa phong phú của tầng lớp trung lưu, và được biểu diễn trong không gian ca quán, nơi tụ họp của các tao nhân mặc khách. Đặc biệt, dòng Xẩm này đã bổ sung chất trữ tình, văn chương và tính tự sự cho Xẩm Hà Nội, mở rộng không gian và nội dung biểu diễn của Xẩm.

clb nghệ thuật hát xẩm hà nội

CLB Nghệ thuật Hát Xẩm Hà Nội kế thừa tinh hoa từ Chiếu Xẩm Xuân Hoạch – CLB Ca nhạc Truyền thống UNESCO Hà Nội. Tiền thân là Chiếu Xẩm Xuân Hoạch, được thành lập từ năm 2015, CLB đã có một thập niên hoạt động, góp phần gìn giữ và lan tỏa nghệ thuật hát xẩm trong đời sống đương đại.

Trải qua quá trình phát triển và khẳng định vị thế, đến năm 2023, Trung tâm Văn hóa thành phố Hà Nội đã ra quyết định thành lập CLB Nghệ thuật Hát Xẩm Hà Nội. Nòng cốt của CLB là những học trò ưu tú của NSND Xuân Hoạch – bậc thầy hát xẩm, người có công lớn trong việc khôi phục và phát triển bộ môn nghệ thuật này. Dưới sự cố vấn chuyên môn của NSND Xuân Hoạch, CLB tiếp tục duy trì, sáng tạo và lan tỏa những giá trị độc đáo của xẩm đến công chúng, góp phần bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể của dân tộc.

Tin tức & Sự kiện

Video

Video nổi bật

Hình ảnh

Khoảnh khắc nổi bật